Kryddsíld tekin úr sambandi

Mótmælendum fyrir utan Hótel Borg tókst í dag að stöðva útsendingu Kryddsíldar Stöðvar 2, með því að kippa snúrum úr sambandi bræða tækjakapla með blysum.

Lögregla brást við mótmælunum af mikilli hörku og nokkru stjórnleysi að virðist. Ólíkt öguðum vinnubrögðum lögreglunnar, til að mynda þegar Haukur Hilmarsson var leystur úr ólögmætu haldi í lögreglustöðinni á Hverfisgötu, þá virtust lögreglumenn nú láta eigið skap eða skapgerðarbresti hlaupa með sig í gönur – og þeim um leið gefinn laus taumurinn. Táragasi var beitt á mótmælendur með uppréttar hendur þar sem þeir voru að hörfa undan lögreglu. Ungur maður segir frá því hvernig lögregla réðst að honum með táragasi þar sem hann var að hlynna að öðru fórnarlambi.

Það sem virðist hafa hleypt lögreglu upp voru ókvæðisorð sem mótmælendur hrópuðu að þeim, söngurinn „vísifingur, vísifingur, hvar ert þú“ – með tilheyrandi handapati – og mold sem kastað var að lögreglu. Auk þess getur hugsast að einhverjir í lögregluliðinu hafi hreinlega orðið skelkaðir vegna hávaðaláta af flugeldum, svokölluðum „kínverjum“ og reyk af blysum sem brennd voru á svæðinu. Áhorfendum að mótmælunum ber þó flestum saman um að þeir hafi ekki haft á tilfinningunni að þar væri neitt að óttast – ekki fyrr en kom til árásar lögreglu. Á myndbandi á vef Vísis.is má sjá hvar það sem virðist grjóthnullungur flýgur úr hópi mótmælenda í átt að lögreglu, þegar lögreglan hefur ráðist til atlögu við hópinn.

Fréttamaður Stöðvar 2 nefndi það skemmdarverk á tækjabúnaði og lét í veðri vaka að myndavélar hefðu verið eyðilagðar sem samkvæmt heimildum Nei. er rangt.

„Mótmælin heppnuðust fullkomlega“

Einum heimildamanni segist svo frá:

„Ég fór öðru hvoru inn í portið en ég var ekki inni í húsinu. Fyrir utan voru meðal annara Egill Helgason með Kára og Illugi Jökulsson, einhverjir þingmenn frjálslyndaflokksins voru þarna og margir með börn. Þarna var fólk á öllum aldri. Ég sem sagt hef ekki mikið um þetta að segja. Mér var hins vegar sagt að kapallinn inn í húsið hafi verið brenndur með blysum. Þá sögðu krakkarnir mér að tæknimennirnir hefðu reynt að varna þeim inngöngu og þá hafi komið til einhverra átaka. Einn anarkisti sagði mér að hann hafi sagt við tæknimann að hann ætti ekkert sökótt við hann og væri ekki komin til að slást. Tæknimaðurinn hefði ekki viljað sleppa af honum takinu og þá hafi hann slitið sig lausann. Hann sagði mér líka að tæknimennirnir hefðu grátbeðið þau um að leyfa þeim að halda áfram útsendingu. Við því var ekki orðið. Anarkistinn sagði mér að tilgangurinn með mótmælunum hafi verið að stöðva þessa leiksýningu, það hafi tekist, mótmælin hefðu heppnast fullkomlega, tilganginum hefði verið náð.“

Ofbeldisfull viðbrögð

Af vitnisburði mótmælenda og nærstaddra að dæma virðist lögreglan hafa beitt mjög mikilli hörku, jafnvel beinlínis að tilefnislausu. Helgi J. Hauksson, ljósmyndari Nei, tók þessar myndir þar sem lögregla virðist beinlínis ráðast að hópi fólks sem hefur rétt upp hendur á undanhaldi – myndirnar eru teknar á 14 sekúndna tímabili:

Þá er lögregla sögð hafa hrópað að mótmælendum, á einhverjum tímapunkti, að þetta væru nú „ólögleg mótmæli“. Ekki er ljóst til hvaða lagagreinar lögregla vísaði með þeim orðum.

Þó er vert að hafa í huga að nú um áramótin, það er frá deginum í dag, tóku gildi víðtækari heimildir lögreglu til að bregðast við eignaspjöllum eða möguleikanum á eignaspjöllum á mótmælasamkomum, til dæmis með handtöku allra nálægra, án þess að viðkomandi þurfi að sæta rökstuddum grun. Verið getur að lögregla hafi, spennt fyrir nýju lögunum, þjófstartað.

Ummæli utanríkisráðherra um arabískar hefðir

Ingibjörg Sólrún Gísladóttir náði að leggja inn nokkur vel valin orð um mótmælendur áður en útsending var stöðvuð. Hún sagði það meðal annars hefð úr Arabaheiminum, sem „hér“ eigi sér engar rætur, að dylja andlit sitt með klútum – og til marks um að mótmælendurnir sem nú ættu í hlut væru að hegða sér á óásættanlegri hátt en hún sjálf þegar hún stundaði mótmæli á yngri árum – þá hefði hún ekki ógnað neinum en nú þætti henni sér ógnað.

Þannig varð ekki vart við að hún gerði sér fulla grein fyrir stöðu sinni sem breytu í upplifun af mómælunum.

Það vita þeir sem vilja, langi mann til að hugsa út frá hefðum frekar en skynsemi, að þúsund ára hefð er fyrir því að dylja andlit sitt, í frásögnum af íslenskum heljarmönnum, tvö hundruð ára hefð í villta vestrinu, og tíðkaðist víst á 7. og 8. áratugnum í Evrópu. Ingibjörg fór þarna með staðlausa stafi, eða þvætting.

Hins vegar verða ummælin um hefð úr Arabaheiminum varla skilin öðruvísi en sem einkar ankannanleg tilraun til að heimfæra rasíska fordóma sem alið hefur á kringum „stríðið gegn hryðjuverkum“ upp á íslensku mótmælendurna, með því að láta í veðri vaka að þeir hafi orðið fyrir einhvers konar smiti frá Arabaheiminum.