Manneskjur – eða skríll?

Pressan hefur nú birt „frétt“ þess efnis að Mansri Hichem, sem hefur verið í hungurverkfalli í yfir þrjár vikur og hefur þannig kosið að stefna sér í lífshættu frekar en gangast undir það umkomuleysi sem Ísland ætlar honum með útlendingastefnu sinni, eigi yfir sér dóm í heimalandinu. Þeir kalla þetta skúbb – þó það hafi komið fram í umfjöllun Nei. frá upphafi að Mansri á yfir höfði sér dóm, og hann sjálfur hafi aldrei leynt því. Í frétt Pressunnar kemur ekki fram fyrir hvað Mansri var kærður, en sé þessi meinta frétt lesin til enda kemur hins vegar skýrt fram að af hálfu Pressunnar er aðeins um óstaðfestan rógburð er að ræða, sem Haukur Guðmundsson, forstjóri Útlendingastofnunar, hefur ekki staðfest. Raunar er engin heimild nefnd fyrir fréttinni, og þeir hafa líklega ekki séð ástæðu til að spyrja Mansri sjálfan, sem hefði trúlega fúslega sýnt þeim öll gögn um málið.

Upprunalandið sem um er að ræða er Alsír. „Heimildir Pressunnar herma að vísbendingar séu um að Hichem sé alls ekki að flýja Alsír vegna pólitískra skoðana sinna heldur bíður hans refsing í heimalandi sínu fyrir glæp sem hann framdi og bendir allt til þess að hann hafi flúið landið til að komast undan afplánun.“ Látum það vera hvort vestrænum fjölmiðlum er almennt tamt að sýna dómskerfi í Alsír mikla velþóknun og svo framvegis, þessi skaði er þegar skeður: DV hefur apað fréttina upp og slegið því upp í fyrirsögn að hælisleitandinn eigi yfir sér dóm, það sé skúbb, les: Mansri sé þannig bara að plata. Þessir fjölmiðlar virðast ólmir vilja komast í lægstu deild bloggara, þeirra sem hafa meðal annars haldið því fram að maðurinn sé augljóslega að laumast í mat á nóttunni, hann sé svo þrekinn.

Efist einhver, er tilhneiging mannsins til lyga studd frekari dæmum í fréttinni, með upptalningu á fölsuðum vegabréfum hans. Allir sem kæra sig um vita að flóttamenn ferðast á fölsuðum skilríkjum – það er yfirleitt helsta, ef ekki eina, von þeirra um að komast úr landi og á milli staða, þar til hælisumsóknir þeirra eru teknar til umfjöllunar. Hér er engin frétt. En látum þetta líka liggja á milli hluta, mergur málsins er þessi: Fjölmiðlarnir eru fúsir til að lepja hver eftir öðrum hreinan rógburð um mann, leita ekki staðfestingar hjá honum sjálfum, gera fréttleysu að frétt, að því er virðist vegna þess að hann er útlendingur.

Þetta er ekki í fyrsta sinn sem Íslendingar taka höndum saman um það að flýta sér að rægja útlending sem gerir landinu þann grikk að vera – hugsanlega – drepinn hér. Árið 1982 kom upp mál sem margir muna, þegar tvær franskar stúlkur um tvítugt ætluðu sér á ferðalag um Ísland. Til að gera langa sorgarsögu stutta skaut bóndi á Suðurlandi, sem gekk víst trúlega ekki heill til skógar, aðra stúlkuna til bana. „Byssumaðurinn finnst eftir leit, og játar á sig hinn voðalega verknað. Hinn málglaði lögfræðingur, yfirvaldið í Skaftafellssýslu, fer þegar í útvarpið og greinir frá hinum fyrstu málsvatvikum. Hann greinir frá því að ástæður byssumannsins, að eigin sögn, hafi verið þær að stúlkurnar hafi verið að reykja hass, voðaskot hafi hlaupið úr byssunni, þegar þær hafi ráðist að honum, og þá hafði byssumaðurinn örvilnast.“ Þannig endursegir Vilmundur Gylfason fjölmiðlaumfjöllun um málið í greininni „Manneskjur – eða skríll“. Greinin virðist því miður eiga nokkuð erindi enn í dag. Vilmundur skrifar:

Þessum róg um hina látnu erlendu konu er auðveldara að koma af stað en bera til baka. Og þetta er rógur, hvort sem satt er eða logið. Líklegt er að þetta sé sett í erlend fréttaskeyti, jafnvel sem berast til heimalands hennar, fyrir augu ættingja og vina.
Saga byssumannsins er náttúrulega svo botnlaus, að hún er ekki boðleg, enda rekst þar hvað á annars horn. En söm er gjörð sýslumannsins, lögfræðingsins. Hann þylur yfir landslýð framburð byssumanns við fyrstu yfirheyrslu, sem er til þess fallin að vekja fordóma í garð hinnar látnu manneskju, og jafnvel afsaka athæfið.
Þetta er ófyrirgefanlegt, dómgreindarlaust og ber lagaprófessjóninni ófagurt vitni. – Og sannið til, það verður áreiðanlega enginn lögfræðingur til þess að finna að þessu, nema ef vera skyldi Sigurður Líndal.
…
Hin látna stúlka, sem hér hefur verið rægð af yfirvöldum, og ættingjum og vinum þar með gerður kannski óbætanlegur miski á erfiðri stund, er erlend. … Alvaran er þessi: Getur verið að við séum slíkt dalafólk, slíkur skríll, að við höldum að svona framkoma sé leyfileg af því hér á erlent fólk hlut að máli? Getur verið að sýslumaðurinn og fréttafólkið séu, ekki aðeins illa vaxin í störf sín, heldur tali þau út úr þjóðarsálinni? Að svona megi tala um útlendinga, lífs og liðna? Sé svo, þá skyldu menn hugsa sig vel um.

Stúlkan sem var drepin hér árið 1982 var ef til vill að reykja hass. Mansri á yfir höfði sér dóm og hefur aldrei falið það. Að slúður um það sé gert að „skúbbi“, að óathuguðu máli – að ólesnum fréttum þeirra sem hafa fyrir því að tala við manninn sjálfan – ber óglæsilegu hugarfari vitni. Getur verið að við séum slíkt dalafólk, slíkur skríll, að við höldum að svona framkoma sé leyfileg af því hér á erlendur maður hlut að máli?

Hér má lesa fyrstu frétt Nei. um hungurverkfall Mansri, þar sem sagt er frá dómnum.